Wijngaarden rond Arbois
Dit artikel komt uit ons magazine Kampeertoerist. Wil je nog meer reisinspiratie en praktische tips? Als lid ontvang je 10 nummers per jaar. Ontdek het lidmaatschap.
Tekst & foto's: Jan Hofman
Stadje van Louis Pasteur
In het midden van de ongerepte landschappen van de Franche-Comté, tussen de bergtoppen van de Vogezen in het noorden en de Jura in het zuiden, ligt het bekoorlijke stadje Arbois. Het plaatsje is bijzonder schilderachtig gelegen in een groen kader van golvende wijngaarden, nabij een rotsachtig dal met diepe ravijnen, dat uitnodigt tot korte uitstapjes en langere wandelingen. Arbois was ook de woonplaats van Louis Pasteur, de beroemde wetenschapper en pionier in het inzicht in en de behandeling van infectieziekten. We slenteren door dit aantrekkelijke stadje langs de oevers van de Cuisance en maken een rit door een hooggelegen, doodlopend dal van de Jura, omringd door indrukwekkende, verticale rotswanden.
Rond de Église Saint-Just
Wanneer we Arbois vanuit het noorden naderen, trekt vooral de rijzige klokkentoren van de Église Saint-Just de aandacht. Met zijn meer dan 60 m hoogte torent hij trots boven de huizen van het stadje uit. De bolvormige koepel is kenmerkend voor kerken in de Franche-Comté.
Vanop het voorplein kijkt men uit over de traag stromende Cuisance en de glooiende wijngaarden. Een bijzonder perspectief biedt ook de oude, stenen Pont des Capucins, vanwaar men zicht heeft op de toren, de oude vestingwerken en de opvallende Tour Gloriette, een houten toren aan de rand van de stad. Dit merkwaardige bouwwerk vormde ooit het belangrijkste element van de ommuring van Arbois.
Wandelen door Arbois
Nabij de brug, op de Place Faramand, vallen twee wijnbouwershuizen op. Ze zijn herkenbaar aan de luiken waarlangs de vaten naar boven werden gehesen en aan de grote openingen in de gevels, die erop wijzen dat hier ook wijn werd verkocht. We wandelen verder het centrum van het stadje in. In de Grande-Rue, op nummer 7, staat een merkwaardig 18de-eeuws herenhuis dat nog steeds de oorspronkelijke meubelen en ornamenten uit die tijd bewaart. Het huis, bekend als het Musée Sarret-de-Grozon, herbergt bovendien mooie schilderijen van Auguste Pointelin uit de Jura en van Gustave Courbet. Enkele straten verder ligt het Musée de la Vigne et du Vin du Jura, ondergebracht in het Château Pécauld, dat ooit toebehoorde aan Nicolas de Granvelle, een bekende staatsman uit de Franche-Comté. In de tuinen worden verschillende druivenrassen aangeplant om de diversiteit van de wijnbouw te tonen. In de zalen en kelders illustreren portretten en voorwerpen de geschiedenis en tradities van de Jurawijnen. Een film over de productie van de vin jaune sluit het bezoek af.
Louis Pasteur in Arbois
Louis Pasteur werd geboren op 22 december 1822 in Dole. Zijn vader was leerlooier en in 1827 vestigde de familie zich in Arbois, in een leerlooierij aan de oever van de Cuisance. Later zou Pasteur dit gebouw omvormen tot een statig herenhuis. Op verzoek van Napoleon III verricht Pasteur in 1863 onderzoek naar wijnbederf in de wijngaarden van Arbois. Hij bestudeert de alcoholische gisting en toont aan dat dit proces niet in de druif zelf ontstaat, maar wordt veroorzaakt door micro-organismen in de lucht. Daarmee bevestigt hij het belang van pasteurisatie, die in 1865 wordt gepatenteerd. Zijn ontdekkingen hebben een grote invloed op de hygiënevoorschriften en het inzicht in infectieziekten, en effenen tevens het pad voor de wetenschappelijke oenologie.
Maison Louis Pasteur
Aan het einde van de Grande-Rue, in een aantrekkelijk parkje, staat het imposante standbeeld van de geleerde. De Rue de Courcelles leidt ons vervolgens naar de Maison Louis Pasteur, waar hij een belangrijk deel van zijn leven doorbracht. Het huis ligt aan de oever van de Cuisance, die hier met kleine watervalletjes voor een schilderachtig decor zorgt. Het herenhuis is ingericht als museum en bewaart nog volledig de oorspronkelijke inrichting van Pasteur. Alles bleef intact zoals hij het achterliet bij zijn overlijden in 1895. Men ziet zijn slaapkamer, zijn bureau met penhouder, inktpot en onderlegger. In het laboratorium staan nog talrijke instrumenten en apparaten die hij gebruikte. Hier lijkt de tijd te hebben stilgestaan en wordt men geraakt door een intieme, serene sfeer.
De wijnen van Arbois
Arbois groeide uit tot de hoofdstad van de Jura-wijnstreek. De wijngaarden, die vroeger een veel grotere oppervlakte innamen, zijn door de druifluisramp aan het einde van de 19de eeuw en door veranderingen in de landbouwsector teruggelopen tot 843 ha. Toch blijft deze streek de meest productieve AOC van de Jura. Naast pinot noir en chardonnay worden hier ook drie typische Juradruiven verbouwd: ploussard, savagnin en trousseau. Het resultaat is een rijk aanbod aan uitstekende wijnen, gemaakt van één enkel ras of van zorgvuldig samengestelde assemblages. De stad Arbois is trots op haar wijnreputatie. Die fierheid klinkt door in het gezegde: ‘Le vin d’Arbois, plus on en boit, plus on va droit’ – hoe meer je ervan drinkt, hoe standvastiger je wordt. Daar hebben wij toch onze bedenkingen bij.
Pupillin, hoofdplaats van een druivenras
Ten zuiden van Arbois, op een hoogvlakte boven een weids dal met uitgestrekte wijngaarden, ligt het charmante dorpje Pupillin. Met zijn slechts 244 inwoners staat het bekend als de ‘hoofdstad’ van de ploussarddruif. Omdat de hier geproduceerde wijnen van uitzonderlijke kwaliteit zijn, kreeg het dorp toestemming om zijn naam te verbinden aan die van Arbois. Het wijndomein Désiré Petit et Fils bezit de belangrijkste percelen die de appellatie Arbois-Pupillin mogen dragen. Een smal wegeltje aan de rand van het dorp leidt naar een prachtig uitzichtpunt met een indrukwekkend panorama over de wijngaarden.
Naar de Reculée des Planches
Onze camper brengt ons via de D109 naar Mesnay, op ongeveer 2 km ten oosten van Arbois. Na het gehucht Les Planches bereiken we al snel een doodlopend dal: de Reculée des Planches. Dit is het hoogstgelegen dal van de Jura en wordt volledig omsloten door steile rotswanden die tot 245 m hoog reiken. In het voorjaar is het hier aangenaam wandelen door de groen begroeide vallei, langs een fraaie kasteelhoeve en aan de voet van de verticale rotsmuren. Aan het einde van het dal, onder een imposante overhangende rots, bevindt zich de Grotte des Planches. Bij voldoende regen stroomt de Cuisance hier via de onderste gang uit de grot, terwijl men in droge periodes een reeks meertjes ziet met kraakhelder, blauwachtig water.
Niet ver hiervandaan leidt een aangenaam wandelpad naar de aantrekkelijke Cascade des Tufs. Deze bijzondere waterval wordt gevormd door de Cuisance, die hier dicht bij haar bron, over een met mos begroeide helling, een opvallend helder, groen meertje creëert.
Wie een overzicht wil van al dit natuurschoon, parkeert zijn wagen bij de herberg en volgt een bewegwijzerd pad naar het Belvédère du Cirque du Fer à Cheval. Van hieruit geniet men van een schitterend uitzicht over de brede, groene vallei van de Reculée des Planches. Via de D469 keren we terug naar het gezellige Arbois, midden in zijn schilderachtige kader van uitgestrekte wijngaarden.
Kamperen
Campings
Camping Au Coeur des Vignes
Rue de la Piscine
F-39600 Arbois – Franche-Comté (Jura)
T +33 (0)3 84 52 39 23
Gps: N 46°54'13" E 5°47'11"
camping@au-coeur-des-vignes.com
Open: 4 april – 5 oktober
De camping ligt op wandelafstand van het stadje Arbois. Standplaatsen op terrassen en op een glooiend grasveld, evenals verharde standplaatsen. De percelen zijn omgeven door struiken en hagen. Goed restaurant met streekgerechten. Verwarmd zwembad bij de ingang van de camping. Mogelijkheid tot het huren van tenten en mobilhomes. Dagelijks vers brood verkrijgbaar. ACSI-voorwaarden voor wie buiten het seizoen komt.
Camping Le Val d’Amour
Rue du Val d’Amour 1
F-39380 Ounans – Franche-Comté (Jura)
T +33 (0)3 84 37 61 89
Gps: N 46°59'35" E 5°40'15"
camping@levaldamour.com
Open: 26 april – 21 september
Familiecamping, even ten noordwesten van Arbois. Mooie standplaatsen, in de zon of in de schaduw. Verzorgd sanitair en zwembad met glijbanen. Rustig gelegen in een bosrijke omgeving, met veel mogelijkheden om te wandelen en te fietsen. De steden Dole en Arbois zijn vlot bereikbaar. ACSI-voorwaarden.
Zwerfautoplaatsen
Camperplaats Mesnay
Rue Vermot
F-39600 Mesnay
Gps: N 46°53'54" E 5°48'01"
Open: het hele jaar door
De camperplaats ligt in het dorpje Mesnay, op ongeveer 2 km ten oosten van Arbois. De drie noodzakelijke nutsvoorzieningen (water tanken, afvalwater lozen en chemisch toilet ledigen) zijn aanwezig, maar waren tijdens onze passage niet geopend of beschikbaar. Eenvoudige en rustige ligging, op gras of op een grindplein. Plaats voor ongeveer 20 campers.
Camperplaats Salins-les-Bains
Place Aubarède / Rue de la République (D472)
F-39110 Salins-les-Bains
Gps : N 46°55'57" E 5°52'44"
Open: het hele jaar door
De camperplaats ligt in het centrum van Salins-les-Bains, op ongeveer 10 km ten noordoosten van Arbois. Standplaatsen op asfalt. Plaats voor 6 campers. De drie nutsvoorzieningen zijn aanwezig. Gratis overnachten.
Dit artikel komt uit ons magazine Kampeertoerist. Wil je nog meer reisinspiratie en praktische tips? Als lid ontvang je 10 nummers per jaar. Ontdek het lidmaatschap.
